Czym jest przewodność właściwa miodu?

Przewodność elektryczna właściwa miodu (konduktywność) to jeden z kluczowych parametrów laboratoryjnych pozwalających określić rodzaj i autentyczność miodu. Przewodność miodu zbadamy za pomocą konduktometru. Badanie istotne jest przede wszystkim w przypadku miodów spadziowych. W artykule znajdziesz tabele przewodności popularnych miodów (dane Słowackiego Instytutu Pszczelarskiego oraz Polskiej Normy), instrukcję pomiaru i praktyczne wskazówki. Dowiedz się czym jest badanie przewodności miodu i po co je wykonujemy.

Czym jest przewodność właściwa miodu i jak badać za pomocą konduktometru?

Przewodność miodu mówi nam dużo przede wszystkim o jego pochodzeniu, składzie i wartościach odżywczych bogatych w związki mineralne. Przewodność elektryczna właściwa miodu służy przede wszystkim do rozróżnienia miodu nektarowego od spadziowego. Na podstawie badania konduktywności stwierdzimy czy mamy do czynienia ze spadzią liściastą czy iglastą – jodłową. Patrz tabela w dalszej części artykułu. Wartość zależy od zawartości kwasów i związków mineralnych w miodzie. Miody spadziowe zawierają kilkakrotnie więcej związków mineralnych niż nektarowe. Wyższy poziom związków mineralnych zwiększa przewodność prądu.

Zgodnie z Polską Normą, orientacyjną wartością graniczną rozróżniającą miody nektarowe od spadziowych jest 8 mS/cm. Miody o przewodności poniżej tej wartości klasyfikowane są jako nektarowe, powyżej – jako spadziowe. Wyjątkiem jest miód wrzosowy, który mimo pochodzenia nektarowego osiąga wartości zbliżone do 7 mS/cm.

Przewodność elektryczna, właściwa miodu jest odwrotnością oporności właściwej. Mierzona jest za pomocą konduktometru i wyrażana w :

• mS/cm (milisiemensach na centymetr – najczęściej stosowana w pszczelarstwie)
• μS/cm (mikrosiemensy na centymetr – w niektórych konduktometrach)

Pomiar jest banalnie prosty. Dwie elektrody urządzenia badają prąd płynący w cieczy (roztwór wody z miodem). Konduktometr mierzy natężenie płynącego prądu i przelicza go na jednostkę przewodności.
Przewodność właściwą miodu bada się dla temperatury 25 stopni C. Dobry konduktometr wyposażony jest w czujnik temperatury, który przelicza wynik dla bazowych 25 stopni C.
Aby zbadać parametr przewodności, należy miód rozpuścić w wodzie destylowanej i zanurzyć czujnik miernika. Proporcje miodu oraz wody podaje producent w instrukcji. Najczęściej jest to 24g miodu na 100ml wody. Odnośnie wody destylowanej musi to być świeżo destylowana woda o przewodności 0.

Jak przeprowadzić pomiar:

1. Rozpuścić 24 g miodu w 100 ml świeżo destylowanej wody (o przewodności bliskiej 0) – proporcje mogą się różnić w zależności od instrukcji producenta konduktometru
2. Wymieszać do pełnego rozpuszczenia
3. Poczekać, aż roztwór osiągnie temperaturę ok. 25°C (lub użyć konduktometru z automatyczną kompensacją temperatury – ATC)
4. Zanurzyć elektrodę konduktometru w roztworze
5. Odczytać wynik w mS/cm

Polskie i słowackie tabele przewodności miodu

Jak rozpoznać zafałszowany miód?
Przewodność poniżej 1 mS/cm może wskazywać na zafałszowanie miodu syropem cukrowym (glukozowo-fruktozowym). Syropy te mają bardzo niską zawartość związków mineralnych, co skutkuje minimalną przewodnością elektryczną.

Należy jednak pamiętać, że sam pomiar konduktywności nie jest wystarczający do jednoznacznego stwierdzenia zafałszowania – powinien być uzupełniony analizą pyłkową (melissopalinologiczną) i ewentualnie badaniem izotopowym C13/C12.

Najlepszą ochroną przed zafałszowanym miodem jest kupowanie bezpośrednio od zaufanego pszczelarza, najlepiej z certyfikatem badania laboratoryjnego.

Zobacz jak rozpoznać prawdziwy miód.

W warunkach domowych możesz samodzielnie dokonać pomiaru za pomocą kieszonkowego konduktometru, którego cena wynosi około 100 – 500 zł. Typowy konduktometr mierzy przewodność właściwą, zasolenie oraz temperaturę badanego produktu. W przypadku badania miodu, interesuje nas jedynie przewodność właściwa. Do badania przewodności elektrycznej miodu, wystarczy urządzenie z dokładnością pomiaru od 0 do 19,99 mS/cm.

Badanie miodu w laboratorium. Po co badać przewodność laboratoryjna miodu?

Polskie laboratoria badają miód m.in. na podstawie Polskiej Normy PN-88/A-77626 „Miód pszczeli”. Warto zaznaczyć, że norma ta jest historyczna i obecnie obowiązuje Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2003 r. (z późniejszymi zmianami) transponujące dyrektywy UE.

Dokładny przebieg i opis laboratoryjnego badania przewodności miodu opisuje Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14.01.2009 r. w sprawie metod analiz związanych z dokonywaniem oceny miodu (Dz.U.2009.17.94).

Miód bada się w laboratorium, aby rozwiać nasze wątpliwości odnośnie pochodzenia i składu. Często sami pszczelarze nie wiedzą jaki miód pozyskali. Laboratoryjne badanie przewodności oraz zawartość pyłku w miodzie, daje nam 100% pewność rodzaju badanego miodu.

Źródła:

1. „Słowacki Instytut Pszczelarski, Liptovský Hrádok, „Vodivosť slovenských medov”, pismo Včelár, 2003″
2. „Polska Norma PN-88/A-77626 „Miód pszczeli””
3. „Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 października 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej miodu”
4. „Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 stycznia 2009 r. w sprawie metod analiz związanych z dokonywaniem oceny miodu (Dz.U. 2009 nr 17 poz. 94)”
5. „Bogdanov S., Martin P., Lüllmann C., „Harmonised methods of the International Honey Commission”, Swiss Bee Research Centre, 2002 „

Aktulizacja: 12 marca 2026 r.